HEZKUNTZA DEBEKATUA (Educación prohibida) Maider eta Intza

1.       ZATIA

Bideoan azaldu den bezala, badakigu hezkuntza zein garrantzitsua den eta horren adibide dira dokumentalean azaldu diren eskola mota ezberdinak (publiko, pribatu...) Hauek guztiak ordea, ezagutza eta printzipio berdinak lortu nahi dituzte, baina ala al da errealitatean?

Gaur egun, bideoan azaldu diren pentsalariek dioten bezala, eskolan irakasten dena ez da barneratzen, eta hau hartzen da eskola porrotaren muina bezala. Baina honen arrazoi nagusietako bat hezkuntza sistemaren porrotean egon daiteke. Hau ez baita eboluzionatu, belaunaldi berriek duten pentsatzeko era eboluzionatu den bezala eta horretaz gain, eskolan ematen diren edukiak bere horretan geratu dira, eboluzionatu gabe.

Esan daiteke, era beran, eskolako haurrak zenbakitzat hartzen dira, izan ere haurrak  subjektu indibidualak badira ere kalifikatzeko momentuan guztiak maila berean tratatzen dira, euren esfortzuak zenbaki batzuen bidez definituz eta honek lehiakortasuna sustatzen du galtzaile eta irabazle kontzeptuak haurrei barneratuz.

Beraz, eskolek berdintasuna, askatasuna, bakea … beste antzeko printzipio eta balorez hitz egitean, errealitatean ez dute praktikara eramaten, soilik ikasgaietako edukiak ea ondo barneratu dituzten edo ez ebaluatzera mugatzen diren sistemak

eskatzen duen moduan. Eta beraz irakasleak hezkuntza sistemaren txotxongilo bilakatuz. Horrela ikus dezakegu haurren sentimendu, emozio eta beharrei ez zaiela garrantzirik ematen.

Hau guztia laburtu dezakegu, dokumentalean agertu den platonen kobazuloko mitoarekin. Eskolan eta kobazuloan irakasten dena edo ikusten dena ez dela egiazko errealitatea eta guk benetako errealitatea ezagututa iruditzen zaigu egia azaldu behar diogula oraindik gezurrean bizi diren pertsonei.

2.       ZATIA

Dokumentalak ondo  dion bezala, gaur egungo eskola publikoa txakur heziketa dela esan daiteke hezkuntza izan beharrean.

 Baina eskola publikoa sortu aurretik, aitzinako Atenasen hezkuntza kalean ematen zen hausnarketa eremutzat hartuz eta derrigorrezko hezkuntza diziplina esklaboek praktikatzen zuten soilik. Ondoren, elizaren menpeko hezkuntza elitista eta pribatuak hartu zuen agintea, hezkuntza euren interesetara mugatuaz. Baina, XVIII-XIX. mendean, despotismo ilustratuaren sorrerarekin agertu zen eskola publikoa. Baina honen printzipio eta praktikak ez zetozen bat, gaurko hezkuntzarekin gertatzen den bezala. Honek, diziplina eta autoritarismoa sustatzen baitzuen, askatasun eta berdintasun ideiak izan arren. Horrela hezkuntza gizartea maneiatzeko tresna bilakatuz. Industrializazioaren etorrerarekin gainera, eskolak fabrika baten itxura hartu zuela esan dezakegu, non, gradu ezberdinetan haurrak bereiziz prozesu mekanikoa bilakatzen den, haurrak produktu balira bezala tratatuz.

Beraz ikusi dezakegu historian zehar ere hezkuntza publikoak printzipio eta balore politak landu nahi arren errealitatean ez direla behar indibidualei erantzunik ematen eta eskola esklusio sozialerako tresna dela, arrakasta nork izango duen eta nork ez erabakitzen duena.

Esan daiteke, eskola kanpoko mundura itxia dagoela eta soilik liburuetan dagoena erakusten dela, egunekotasunari kasurik egin gabe.

Hau guztia  aldatzeko bideoak ondo dioen bezala, hezkuntza eredu  berria berriz hasi beharko genuke eraikitzen. Bertan,  irakasleak erakusleak izan ordez hezitzaileak izanik eta horretarako irakasleak haurrak ezagutzeaz arduratzen delarik. Gainera guztiok dakigu haurrak jaiotzez sortzaileak direla eta jakin-minez beterik bizi direla eta gaur egungo eskolak egiten ez duen bezala, sortzeko gaitasuna sustatu behar duela eskola berri honek.

Ikasleak duen ikasteko behar hori sustatzea izan behar da eskola berri honen funtsa. Sistemak heziketa emateko duen debekua gaindituz.